Śladami dawnego folwarku. Historyczny spacer po Szwederowie z Robertem Grochowskim

Pracownia Archeologiczna „Imladris” oraz Robert Grochowski zapraszają wszystkich chętnych na wspólną wyprawę, której celem jest poznanie przeszłości Szwederowa. Podczas spotkania uczestnicy przyjrzą się korzeniom jednego z największych osiedli współczesnej Bydgoszczy, cofając się do czasów, gdy było ono jedynie małą wsią.

To okazja, by zobaczyć dawną mapę w terenie i zrozumieć, jak bardzo zmienił się ten fragment miasta na przestrzeni ostatnich stuleci.

Współczesne, gęsto zabudowane ulice i bloki mieszkalne zajmują tereny, które niegdyś były polami uprawnymi, łąkami oraz podmokłymi nieużytkami. W tamtym okresie Szwederowo funkcjonowało jako niewielki podmiejski folwark przynależący do majątku królewskiego miasta Bydgoszczy, a liczba jego mieszkańców wynosiła zaledwie kilkadziesiąt osób. Robert Grochowski, archeolog i mieszkaniec tej dzielnicy, poprowadzi grupę przez te zamierzchłe dzieje, posiłkując się archiwalnym dokumentem. Głównym punktem odniesienia będzie plan folwarku Szwederowo z 24 maja 1781 roku, sporządzony przez pruskiego kartografa A. W. Dorsteina. Mapa ta posłuży jako narzędzie do odnalezienia konkretnych punktów w dzisiejszej przestrzeni miejskiej.

Spacer rozpocznie się w charakterystycznym punkcie u zbiegu ulic Podgórnej, Nowodworskiej, Ugory, Leszczyńskiego, Orlej i Dąbrowskiego. Uczestnicy dowiedzą się między innymi, że ten konkretny obszar aż do 1920 roku znajdował się poza granicami Szwederowa. Trasa wycieczki wyznaczy bieg dawnych granic miejscowości, pokazując, gdzie dokładnie stały zabudowania folwarczne, ogród warzywny oraz sad. Przewodnik przybliży sylwetki dawnych dzierżawców i właścicieli majątku, a także wyjaśni dawny układ dróg i rozmieszczenie nieistniejących już stawów i cieków wodnych.

Ważnym elementem opowieści będzie historia szwederowskiej cegielni oraz proces wytyczania pierwszych ulic w XIX wieku. Robert Grochowski opowie o ludziach, którzy jako pierwsi zasiedlali nowo powstałe domy. Trasa obejmie również skwer, na którym dawniej znajdował się cmentarz gminny, oraz wnętrza kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. Na zakończenie wyprawy grupa uda się pod grób mieszkańców Szwederowa, którzy zostali zamordowani we wrześniu 1939 roku, aby uczcić ich pamięć zapaleniem znicza.

Informacje organizacyjne:

• Termin: sobota, 11 kwietnia 2026 r.
• Godzina startu: 11:00
• Miejsce zbiórki: styk ulic Leszczyńskiego i Ugory
• Miejsce zakończenia: kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
• Dystans do przejścia: około 6,0 km
• Wstęp: wolny (nie obowiązują wcześniejsze zapisy)
• Uwaga: W przypadku wystąpienia bardzo trudnych warunków pogodowych organizatorzy zastrzegają sobie prawo do odwołania wydarzenia.