Muzeum Okręgowe | Pieniądz czasów ostatniego króla. Nowa wystawa numizmatyczna w Bydgoszczy

Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy zaprasza do zapoznania się z historią zapisaną w metalu i papierze. Najnowsza ekspozycja w Gmachu Głównym przybliża zwiedzającym burzliwe, lecz artystycznie płodne czasy Rzeczypospolitej Obojga Narodów u schyłku jej istnienia.

Prezentowane polskie monety, banknoty i medale to nie tylko środki płatnicze, ale przede wszystkim lustro, w którym odbijają się polityczne i gospodarcze dążenia epoki stanisławowskiej.

Ambicje, sztuka i ekonomia

Druga połowa XVIII wieku była momentem przełomowym. W obliczu trudnej sytuacji państwa, Stanisław August Poniatowski podjął decyzję o gruntownej przebudowie finansów. Wprowadzony wówczas nowoczesny system monetarny miał dorównywać standardom europejskim. Władca osobiście nadzorował proces powstawania stempli, dbając o to, by każdy numizmat cechował się wysokim poziomem artystycznym. Dzięki współpracy z wybitnymi twórcami tamtego okresu, pozostawione po królu dziedzictwo mennicze wyróżnia się precyzją wykonania i przemyślaną symboliką.

Wystawa ukazuje ewolucję tych reform, a także momenty dramatyczne, takie jak rok 1794. Wówczas, podczas powstania kościuszkowskiego, do rąk obywateli trafiły pierwsze polskie banknoty. Były one znakiem nadchodzących zmian w postrzeganiu pieniądza oraz dowodem determinacji społeczeństwa w walce o suwerenność.

Bydgoska kolekcja z tradycjami

Trzon ekspozycji tworzą zbiory gromadzone w Bydgoszczy od lat 80. XIX wieku. Dzięki darom mieszkańców, zakupom oraz pasji kolekcjonerów, takich jak Stanisław Niewitecki, muzeum posiada obecnie bogaty zasób numizmatów z tego okresu. Na wystawie zgromadzono 320 monet i medali oraz 46 biletów skarbowych.

Tak różnorodny zestaw umożliwia prześledzenie pełnego spektrum ówczesnego mennictwa – od drobnych nominałów używanych w codziennym handlu, po reprezentacyjne medale. Zwiedzający mają okazję przyjrzeć się pracy mincerzy i artystów, a także zrozumieć mechanizmy gospodarcze sterujące życiem ówczesnych Polaków.

Ekspozycja nawiązuje również do lokalnej historii. Przywołuje pamięć o wydarzeniach z 2 października 1794 roku, kiedy to korpus generała Jana Henryka Dąbrowskiego wkroczył do Bydgoszczy. Wernisaż wpisuje się w szereg rocznic: 261-lecie koronacji ostatniego króla oraz 260. rocznicę otwarcia Mennicy Warszawskiej.

Informacje organizacyjne:

• Czas trwania: 25.11.2025 – 05.04.2026
• Miejsce: Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, ul. Gdańska 4 (sala kolumnowa)
• Kuratorzy: dr Gabriela Frischke, dr Krzysztof Jarzęcki
• Aranżacja: Ewa Widacka-Matoszko