Młyny Rothera | Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty. Spotkanie z Karoliną Ćwiek-Rogalską | Erbnąć recht

Młyny Rothera zapraszają na spotkanie z autorką Karoliną Ćwiek-Rogalską w ramach cyklu spotkań literackich dotyczących tożsamości, korzeni i polsko-niemieckiego dziedzictwa.

Drugie spotkanie w ramach projektu „Erbnąć recht” będzie poświęcone książce – „Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty”, opowiadającej o tzw. Ziemiach Odzyskanych – czyli terenach, które po wojnie zostały włączone do Polski. Autorka zebrała wspomnienia ludzi, którzy przyjechali tu po wojnie – jako osadnicy, żołnierze, urzędnicy albo przesiedleńcy ze wschodu. Zderzyli się oni z rzeczywistością pełną pustych domów, niemieckich napisów i obcego świata. Ćwiek-Rogalska stara się zrozumieć, jak ci ludzie budowali nowe życie wśród ruin i wspomnień po poprzednich mieszkańcach. Sama pochodzi z Wałcza – miasta na Pomorzu, znanego dawniej jako Deutsch Krone. Pisze więc także o swojej rodzinie i o tym, jak pytać o przeszłość, która często była ukrywana albo zapomniana.

Chciałam, aby ta książka była nie tylko historią o „Ziemiach Odzyskanych” i o tym, jaki ślad w pamięci i zapominaniu po sobie zostawiły – choć to centralny jej temat – ale by stała się także przewodnikiem po patrzeniu i dostrzeganiu. Gdzie mieszkamy i co widzimy? Dlaczego właśnie w ten sposób widzimy – i kto nas nauczył, by tak patrzeć? Czy są sposoby, dzięki którym możemy to widzenie wyczulić i wyostrzyć?
– Karolina Ćwiek-Rogalska

„Erbnąć recht”, to po bydgosku „odziedziczyć prawdę”. W ramach projektu zaplanowaliśmy serię spotkań, które dotyczą polsko-niemieckich wątków w literaturze. Porozmawiamy o procesach przekształcania świadomości, renegocjowania przestrzeni i wspomnień związanych z granicami, migracjami, zmianami terytorialnymi. W ślad za bohaterami literackimi udamy się w podróż przez Kujawy, Warmię, Pomorze, Ziemie Odzyskane, Śląsk.

Karolina Ćwiek-Rogalska – doktorka habilitowana kulturoznawstwa, antropolożka i bohemistka. Pracuje w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Laureatka Nagrody Naukowej „Polityki” oraz Narodowego Centrum Nauki. Stypendystka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej i Programu Fulbrighta, ma za sobą pobyty naukowe m.in. na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, Uniwersytecie w Cambridge, Imre Kertész Kolleg w Jenie i Uniwersytecie Karola w Pradze. Doktorat napisała o niewielkiej czeskiej gminie na północnym zachodzie Czech, z której Czesi wysiedlili „swoich” Niemców – z badań powstała monografia Zapamiętane w krajobrazie. Od 2022 roku kieruje grantem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych: wraz z zespołem śledzi powstawanie nowych kultur na terenach postprzesiedleniowych w Polsce, Czechach i Słowacji. Ziemie to podsumowanie kilkunastu lat jej badań nad pamięcią „Ziem Odzyskanych”.

Mila Burchart – główna specjalistka ds. programowych, w Młynach opiekuje się programową działalnością Nowego Miejsca, projektami z zakresu dziedzictwa kulturowego i pamięci. Ważną częścią jej pracy jest wspieranie inicjatyw samorzeczniczych, włączanie perspektywy osób migranckich w życie instytucji, tworzenie bezpiecznych przestrzeni do twórczego wątpienia. Tłumaczy słowa, historie i języki z Europy Środkowo-Wschodniej. Studiowała historię i literaturę porównawczą w Krakowie, Wilnie, Wiedniu, Tartu. Obecnie związana z Instytutem Stosowanych Nauk Społecznych UW.

Spotkanie będzie tłumaczone na PJM (polski język migowy).