Biblioteka UKW | Europejskie Dni Dziedzictwa 2026. Gra miejska, prelekcje i bezpłatna digitalizacja pamiątek

W dniach 21–22 września 2026 roku Biblioteka UKW zaprasza mieszkańców Bydgoszczy oraz pasjonatów historii do udziału w obchodach Europejskich Dni Dziedzictwa. Tegoroczne spotkania odbywają się pod hasłem „Pamięć o przeszłości dla przyszłości”, które bezpośrednio nawiązuje do ogólnopolskiego motywu przewodniego „Przyszłość przeszłości”. Program skupia się na roli lokalnych wspomnień, rodzinnych fotografii i architektury w budowaniu tożsamości miasta.

Pod hasłem „Pamięć o przeszłości dla przyszłości” w dniach 21–22 września 2026 r. Biblioteka UKW zaprasza na obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. Wydarzenie nawiązuje do ogólnopolskiego hasła przewodniego – „Przyszłość przeszłości” – przypominając, że los historycznego dziedzictwa zależy od ludzkiej pamięci, troski i codziennego zaangażowania. Wspomnienia mieszkańców, rodzinne fotografie, architektura, dzieła sztuki oraz lokalne opowieści tworzą historię Bydgoszczy. Zabezpieczenie tych materiałów i przekazanie ich kolejnym pokoleniom pozwala zachować ciągłość tożsamości kulturowej.

Podczas dwudniowego programu uczestnicy poznają różne wymiary dziedzictwa: od prywatnych archiwów domowych i relacji świadków historii, przez przestrzeń miejską i architekturę, aż po wydarzenia o znaczeniu ogólnokrajowym.

21.09.2026 r. – PONIEDZIAŁEK

9.00–10.30 Gra miejska „Ale kino!”

• Start: Wielkie Krzesła – instalacja na Wyspie Młyńskiej
• Meta: Biblioteka UKW

Dla miłośników aktywnego poznawania dziejów miasta przygotowano grę miejską „Ale kino!”, opracowaną na podstawie zbiorów Archiwum Historii Mówionej „Pamięć Bydgoszczan i Regionu”. Spacer rozpocznie się o godz. 9.00 przy instalacji „Wielkie Krzesła” na Wyspie Młyńskiej. Trasa poprowadzi śladami nieistniejących już bydgoskich kin, aktorów związanych z regionem oraz faktów i anegdot dotyczących życia kulturalnego minionych dekad. Finał zaplanowano w gmachu Biblioteki UKW, gdzie wśród uczestników zostaną rozlosowane gadżety. Udział w grze nie wymaga wcześniejszych zapisów – wystarczy pojawić się na miejscu zbiórki kilka minut przed rozpoczęciem.

11.00–11.45 „Tajemnice Pomnika Grunwaldzkiego – historia ukryta w brązie i kamieniu”

• Miejsce: Biblioteka UKW, „Pracownia Pamięć Bydgoszczan i Regionu”, I piętro

W programie znalazło się także spotkanie poświęcone historii o zasięgu ogólnopolskim. Prelekcja Mirosława Rosińskiego pt. „Tajemnice Pomnika Grunwaldzkiego – historia ukryta w brązie i kamieniu” przedstawi kulisy powstania krakowskiego monumentu. Prelegent omówi konspiracyjne działania towarzyszące projektowi pomnika, przebieg jego wykonania i transportu, a także wojenne zniszczenie i powojenną odbudowę.

Uwaga: Liczba miejsc na sali jest ograniczona. Większe grupy prosimy rejestrować pod adresem: katarzyna.mrotek@ukw.edu.pl.

12.00–13.00 „Mury w kałamarzu zamknięte” – wystawa z prelekcją

• Miejsce: Galeria Biblioteki UKW, I piętro

W południe zaplanowano otwarcie wystawy połączonej z prelekcją pt. „Mury w kałamarzu zamknięte”, której autorem jest Arkadiusz Krzemiński. Prezentowane rysunki tuszem ukazują architekturę jako trwały zapis przeszłości i nośnik pamięci. Prace unaoczniają, jak sztuka potrafi utrwalić obiekty podlegające przekształceniom lub całkowitemu zniknięciu z miejskiego krajobrazu. Ekspozycję można oglądać do 9.10.2026 r.

O autorze:

Arkadiusz Krzemiński ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. W 1992 roku uzyskał tytuł magistra sztuki na Wydziale Grafiki Projektowej. Działalność zawodową związał z branżą poligraficzną i reklamową, projektując kalendarze, książki, plakaty, opakowania oraz około stu znaków firmowych. Równolegle tworzy rysunek i malarstwo, wykorzystując tusz, suchy pastel oraz akwarelę. W pracach skupia się na architekturze historycznej i pejzażu, utrwalając motywy znikające z biegiem lat w myśl rzymskiej maksymy „Ad perpetuam rei memoriam”.

22.09.2026 r. – WTOREK

11.00–17.00 Atlas Pamięci Bydgoskiej

• Miejsce: Biblioteka UKW, „Pracownia Pamięć Bydgoszczan i Regionu”, I piętro

Drugi dzień obchodów wypełni druga edycja Atlasu Pamięci Bydgoskiej. Podczas dnia otwartego w Pracowni „Pamięć Bydgoszczan i Regionu” mieszkańcy mogą przynieść prywatne zdjęcia, albumy i dokumenty. Na miejscu materiały zostaną bezpłatnie zdigitalizowane i włączone do tworzonego archiwum społecznego Bydgoszczy. Pozwala to uchronić prywatne pamiątki przed zniszczeniem oraz włączyć je w szerszy kontekst historii miasta.

Kontakt w sprawach organizacyjnych: kosmeja@ukw.edu.pl lub edyta.szymaniak@ukw.edu.pl.

Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa w Bibliotece UKW tworzą przestrzeń do aktywnego badania i współtworzenia regionalnej historii, w której fundamentem tożsamości pozostają bezpośrednie relacje i pamięć mieszkańców.