Lato w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy – program wydarzeń, warsztatów i wystaw

Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy zaprasza do udziału w zajęciach, warsztatach i wydarzeniach przygotowanych z myślą o różnych grupach odbiorców – od najmłodszych po dorosłych. Lato w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy to czas, w którym sztuka, historia i kreatywność wychodzą poza ramy wystaw i wypełniają przestrzeń spotkań, działań oraz twórczych doświadczeń.

To propozycja dla tych, którzy chcą spędzić wakacje aktywnie i inspirująco: odkrywać dzieła mistrzów, próbować własnych sił w działaniach artystycznych, poznawać historię w nieoczywisty sposób i tworzyć pod okiem edukatorów oraz animatorów. Każdy tydzień przynosi nowe tematy, techniki i doświadczenia – od plenerów inspirowanych twórczością Leona Wyczółkowskiego, przez zajęcia malarskie i opowieści o mieście, aż po rękodzieło i warsztaty w muzealnych przestrzeniach.

Zajęcia kreatywne – Wakacje z Centrum Edukacji Muzealnej

Termin: od wtorku do soboty, godz. 11.00

Placówka organizuje przez całe wakacje cykl kreatywnych zajęć dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Spotkania odbywają się regularnie i za każdym razem oferują inne twórcze doświadczenia inspirowane sztuką, historią oraz rękodziełem. To doskonałe atrakcje na wakacje dla osób poszukujących ciekawych form spędzania czasu.

Program tygodniowy:

Wtorki – „W plenerze z Leonem Wyczółkowskim”: Spotkania poświęcone patronowi instytucji. Każde zajęcia rozpoczynają się oprowadzaniem po wystawie, a następnie uczestnicy przenoszą się w przestrzeń pleneru, gdzie czerpią inspiracje z twórczości artysty i tworzą własne prace.
Środy – „Przy sztaludze”: Twórcza praca malarska inspirowana najważniejszymi wystawami. To czas eksperymentów plastycznych i rozwijania indywidualnej wrażliwości artystycznej.
Czwartki – „Zaczarowane muzeum”: Zajęcia poświęcone kulturze i historii Bydgoszczy. Uczestnicy poznają opowieści ukryte w muzealnych zbiorach i odkrywają miasto poprzez sztukę i narrację.
Piątki – „Będę artystą”: Muzealne przestrzenie zmieniają się w kreatywne pracownie. To czas kolorów, eksperymentów i rozwijania wyobraźni oraz zdolności manualnych.
Twórcze Soboty – zajęcia rękodzielnicze: Weekendowe spotkania poświęcone pracy własnymi rękami – od tradycyjnych technik po współczesne formy rękodzieła. To spokojna, twórcza przestrzeń dla każdego, kto chce stworzyć coś własnego i oryginalnego.

Wakacyjny cykl to okazja, by regularnie spotykać się ze sztuką, historią i twórczością – w atmosferze swobodnej zabawy i artystycznych odkryć. Muzeum Okręgowe zaprasza do odwiedzin w swoich progach.

Warsztaty garncarsko-rzeźbiarskie w Exploseum

Terminy: 1, 8, 15, 22, 29 lipca 2026 r., środa, godz. 17.00
Miejsce: Exploseum Bydgoszcz, ul. Alfreda Nobla 1
Dla kogo: dzieci od 7 roku życia, młodzież, dorośli, seniorzy
Wstęp: 18 zł/os., bilety do zakupu w kasie oraz na stronie internetowej instytucji
Zapisy – tel.: 52 58 59 741

Od zarania dziejów człowiek wykorzystywał glinę do tworzenia przedmiotów codziennego użytku – naczyń, narzędzi, zabawek i ozdób. Podczas tych spotkań uczestnicy zapoznają się z pierwotnymi technikami pracy z gliną i własnoręcznie wykonają naczynie oraz rzeźbę według własnego pomysłu. To okazja, by poznać specyfikę dawnych rzemiosł i stworzyć oryginalny przedmiot. UWAGA: Wszystkie zajęcia przeznaczone są zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Osoby niepełnoletnie mogą uczestniczyć wyłącznie pod opieką dorosłych.

Warsztaty łucznicze w Exploseum

Terminy: 11 lipca 2026 r., sobota, godz. 11.00, 12.30, 14.00
Miejsce: Exploseum Bydgoszcz, ul. Alfreda Nobla 1
Dla kogo: dzieci od 7 roku życia, młodzież, dorośli, seniorzy
Wstęp: 18 zł/os., bilety do zakupu w kasie oraz na stronie internetowej
Zapisy – tel.: 52 58 59 741

Łucznictwo to jedna z najstarszych umiejętności człowieka – od wieków służyło jako sztuka polowania, obrony i rywalizacji. Podczas zajęć uczestnicy poznają podstawy bezpiecznego posługiwania się łukiem, nauczą się prawidłowej postawy oraz techniki oddawania strzału. Pod okiem instruktora spróbują swoich sił w celowaniu do tarczy i zobaczą, jak wiele satysfakcji daje skupienie, precyzja i opanowanie. To okazja, by poznać tradycje dawnych wojowników i sprawdzić swoją celność.

Trasa alternatywna „Las w słoiku”

Terminy: 12 lipca 2026 r., niedziela, godz. 11.00
Miejsce: Exploseum Bydgoszcz, ul. Alfreda Nobla 1
Dla kogo: dzieci od 10 roku życia, młodzież, dorośli, seniorzy
Wstęp: 18 zł/os., bilety do zakupu w kasie oraz na stronie internetowej
Zapisy – tel.: 52 58 59 741

Podczas tej specjalnej trasy uczestnicy zwiedzają dwie bliźniacze linie produkcyjne nitrogliceryny – jedną odrestaurowaną oraz drugą pozostawioną w stanie trwałej ruiny, gdzie natura stopniowo odzyskuje przestrzeń. Kontrast między historią przemysłu a siłą przyrody staje się inspiracją do części warsztatowej. Po zwiedzaniu uczestnicy tworzą własny „las w słoiku”, wykorzystując naturalne elementy i materiały odnalezione podczas trasy. To połączenie historii, eksploracji i kreatywności, pozwalające zamknąć fragment opowieści w szklanym naczyniu. UWAGA: Wszystkie zajęcia przeznaczone są zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Osoby niepełnoletnie mogą uczestniczyć wyłącznie pod opieką dorosłych.

Tajemnice Wyspy Młyńskiej – wykład plenerowy Filipa Semrau

Termin: 11 lipca 2026 r., sobota, godz. 12.00
Start: Europejskie Centrum Pieniądza, ul. Mennica 4
Wstęp: 15 zł/os., bilety do zakupu w kasie (Europejskie Centrum Pieniądza, ul. Mennica 4) oraz na stronie internetowej

To kolejne spotkanie dla miłośników historii, które rozpocznie się w Europejskim Centrum Pieniądza przy ulicy Mennica 4. Na gości będzie tam czekało interesujące znalezisko archeologiczne. Uczestnicy usłyszą odpowiedzi na pytania: co działo się 2500 lat temu w miejscu, które dziś nazywamy Wyspą Młyńską, dlaczego dobry żart jest tynfa wart, czy w młynie tartacznym tarto zboże na mąkę, co w Bydgoszczy robił Herkules, czego na obecnej Wyspie Młyńskiej szukał wielki pasjonat archeologii, a jednocześnie zięć królowej Wiktorii i przyszły cesarz Niemiec, oraz kto mieszkał w tak zwanym Domu Leona Wyczółkowskiego. Spacer poprowadzi Filip Semrau, asystent w Dziale Historii. Wydarzenie organizowane jest w ramach obchodów 680. Urodzin Bydgoszczy.

Spotkanie wspomnieniowe poświęcone Wandzie Szkulmowskiej

Termin: 9 lipca 2026 r., czwartek, godz. 16.30
Miejsce: Gmach Główny, ul. Gdańska 4
Wstęp: 17 zł/os. (bilet normalny), 12 zł/os. (bilet ulgowy), bilety do zakupu w kasie oraz na stronie internetowej

W 5. rocznicę śmierci Wandy Szkulmowskiej odbędzie się otwarte spotkanie wspomnieniowe. Wydarzenie będzie okazją do przypomnienia postaci wybitnej badaczki, animatorki kultury i dokumentalistki dziedzictwa ludowego regionów Kujaw, Pałuk, Kaszub i Borów Tucholskich. Przez całe życie zawodowe zajmowała się ochroną, popularyzacją i wspieraniem twórców ludowych, współtworząc system opieki nad sztuką ludową w województwie kujawsko-pomorskim.

Aktualne wystawy w muzeum

W okresie letnim odwiedzający mogą również obejrzeć zróżnicowane wystawy stałe i czasowe prezentowane w poszczególnych oddziałach.

Wystawy czasowe:

„Leonard Pietraszak. Mistrz wielu planów”
- Miejsce: Gmach Główny, ul. Gdańska 4
- Kurator: Adam Zdunek
- Termin: wystawa czynna do 28 lutego 2027 r.
- Opis: Wystawa prezentuje zdjęcia filmowych, telewizyjnych i teatralnych kreacji Leonarda Pietraszaka – aktora, który przez dekady budował galerie bohaterów wyrazistych, wielowymiarowych i głęboko zapadających w pamięć widzów. Jego aktorstwo, świadome, zdyscyplinowane i pozbawione efekciarstwa, nie opierało się na potrzebie dominacji, lecz na sile obecności. Pietraszak potrafił nadać swoim postaciom ciężar i znaczenie niezależnie od miejsca, jakie zajmowały w strukturze opowieści. Przez ponad sześć dekad kariery wystąpił w ponad 70 produkcjach. Najczęściej powierzano mu role dyrektorów, wojskowych, lekarzy, polityków, arystokratów, artystów czy ludzi sukcesu. Wynikało to z cech fizycznych, charakterystycznego sposobu mówienia, elegancji i spokoju. Za najbardziej niedocenioną wielu miłośników polskich seriali uważa rolę pułkownika Wacława Waredy w „Karierze Nikodema Dyzmy”, gdzie stworzył jedną z najciekawszych drugoplanowych postaci w historii polskiej telewizji.
„Osiedla Bydgoskie: Czyżkówko, Jachcice, Piaski, Smukała-Opławiec-Janowo”
- Miejsce: Muzeum Historii Bydgoszczy – Spichrze nad Brdą, ul. Grodzka 7-11
- Kuratorzy: Kamil Ściesiński, Filip Semrau
- Termin: wystawa czynna do 31 stycznia 2027 r.
- Opis: Ekspozycja poświęcona jest wybranym dzielnicom, ukazując ich przeszłość i teraźniejszość. Narrację wizualno-tekstową budują wspomnienia mieszkańców oraz pamiątki, fotografie i dokumenty, podkreślające rolę lokalnych społeczności we współtworzeniu Muzeum Historii Bydgoszczy. Wystawa powstała w ramach obchodów 680-lecia nadania praw miejskich Bydgoszczy.
„Herbaria. Utrwalona historia roślin”
- Miejsce: Apteka pod Łabędziem, ul. Gdańska 5
- Kurator: Dariusz Okoński
- Termin: wystawa czynna do 7 września 2026 r.
- Opis: Wystawa wprowadza w świat ziół, krzewów i drzew oraz roślin, które od wieków kształtują krajobraz, kulturę i codzienne życie człowieka jako źródła pożywienia, lekarstw, schronienia, ale także symboli obecnych w wierzeniach, sztuce i tradycji. W centrum uwagi znajduje się XIX-wieczne herbarium autorstwa Karla Struhala – rzadki zbiór, łączący naukową precyzję z estetyczną wrażliwością epoki.

Wystawy stałe:

„Twórczość Leona Wyczółkowskiego (1852-1936)”
- Miejsce: Dom Leona Wyczółkowskiego, ul. Mennica 7
- Opis: Wystawa to podróż przez życie i sztukę artysty, od pierwszych prac po dojrzałe dzieła. Ekspozycja została przygotowana w oparciu o zbiory własne – artystyczne, biograficzne i archiwalne, dzięki czemu widzowie mogą wejść w świat codzienności i warsztatu mistrza. Dla dzieci i młodzieży ekspozycja jest dobrym wprowadzeniem w świat malarza i grafika oraz okazją do poznania jego oryginalnych metod pracy.
„Obrazy nie-/rzeczywistości. Między fikcją a rzeczywistością”
- Miejsce: Gmach Główny, ul. Gdańska 4
- Opis: Ekspozycja skupia się na odmiennych formach i treściach obrazowania. Różnice formalne, jak i podobieństwa w metodzie tworzenia dzieła, wskazuje zestawienie realizmu i sztuki przedstawieniowej z fantazją i sztuką abstrakcyjną. Wystawie towarzyszy refleksja dotycząca wpływu rzeczywistości na sztukę oraz prześledzenie strategii artystycznych zmierzających w kierunku kreacji. Padają też pytania o kondycję współczesnego człowieka.
„Sala dawnego refektarza”
- Miejsce: Gmach Główny, ul. Gdańska 4
- Opis: Sala dawnego refektarza sióstr klarysek została udostępniona do zwiedzania 5 czerwca. Jej ozdobą są odkryte podczas remontu budynku profilowane belki stropowe oraz polichromie datowane na lata 1616-1618. Malowidła przedstawiają cykl pasyjny, będący szeregiem scen ilustrujących ostatnie wydarzenia z życia Jezusa Chrystusa. Kompleks ten przez dziesięciolecia pełnił różne funkcje (szpitalne, biurowe), stając się ostatecznie częścią głównej siedziby.
„Jan Stanisławski i uczniowie z kolekcji Wandy i Leonarda Pietraszaków”
- Miejsce: Gmach Główny, ul. Gdańska 4
- Opis: Zbiór, który przez lata należał do Wandy i Leonarda Pietraszaków, prezentuje dzieła takich mistrzów jak Jan Stanisławski, Wlastimil Hofman czy Alfons Karpiński. Pozwala on poznać klimat dawnych pejzaży i portretów oraz przyjrzeć się plastycznemu dorobkowi minionych epok.
„Na pograniczu Wielkopolski i Pomorza. Bydgoszcz i region u zarania dziejów”
- Miejsce: Zbiory Archeologiczne, ul. Mennica 2, Wyspa Młyńska
- Opis: Wystawa prezentowana od 2013 roku zabiera zwiedzających w podróż w czasie – od przybycia pierwszych osadników około 12–10 tys. lat p.n.e., aż po okres wędrówek ludów w V–VI wieku n.e. Ekspozycja odsłania historię pradawnych mieszkańców naszego regionu, pokazując ich codzienne życie, narzędzia i relacje z odległymi cywilizacjami, w tym wpływy kultury rzymskiej. Część poświęcona Rzymianom przeszła gruntowną modernizację, a od 28 listopada 2024 roku efekty prac wykonanych w Białym Spichrzu (dofinansowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego) są dostępne dla zwiedzających.
„Skarb Bydgoski – Biżuteria”
- Miejsce: Europejskie Centrum Pieniądza, ul. Mennica 4
- Opis: Znalezisko to ślad kultury, gustu i uczuć ludzi, którzy przed wiekami tworzyli te przedmioty i posługiwali się nimi. Skarb przez wiele lat leżał zapomniany pod posadzką bydgoskiej katedry; obecnie służy jako źródło do badania przeszłości i przedmiot dumy regionalnej. Wystawa biżuterii jest uzupełnieniem ekspozycji 486 monet, które jej towarzyszyły, a jej kształt opiera się na doświadczeniach ponad 6 lat badań archeologicznych i historycznych.

Kompleksowy program letni MOB pozwala na zaplanowanie wartościowego czasu w przestrzeniach muzealnych zarówno grupom zorganizowanym, jak i osobom indywidualnym